روسیه – جامعه، سیاست و حکومت

آنچه پیش روی خوانندگان است حاصل یک فعالیت پژوهشی آهسته اما پیوسته و چندساله است. در این کار تلاش شده است چارچوب بررسی های معمول «سیاست و حکومت» گسترش یابد و حوزه های دینی، فرهنگی، هویتی و فکری را نیز شامل شود. از جمله مزیت های این پژوهش بهره گیری گسترده از منابع روسی در کنار سایر منابع و مشاهده و بررسی تحولات از نزدیک و به صورت میدانی است. علت طولانی شدن تکمیل این تحقیق تنها اشتغالات اجرایی من نبوده است بلکه وقوع مکرر تحولات جدید و بنیادین طی چند سال اخیر در سیاست داخلی و خارجی روسیه و نیاز به تغییر و افزودن مطالب، مزید بر این علت بوده است  از ویژگی های دیگر کتاب حاضر این است که به جای تمرکز بر چارچوب های عمومی و سوابق تاریخی منتشر شده در آثار دیگر، بیشتر به تشریح وضعیت کنونی و تبیین مختصات روسیه معاصر و آخرین وضعیت و تحولات عصر ولادیمیر پوتین پرداخته است. این پژوهش گام کوچکی است برای شناخت پیشینه تاریخی زیرساخت های فکری و اجتماعی و همچنین تحولات و ساختارهای سیاسی کشوری که همه پژوهشگران به پیچیدگی و دشواری فهم آن اذعان می کنند. برخی از روسیه شناسان در توضیح این پیچیدگی و مرکب بودن وقایع این سرزمین، به سوغات اصلی روسیه «ماتروشکا» اشاره می کنند که عروسکی رنگین است با عروسک های تودرتو، به طوری که هر ماتروشکا را که باز می کنی و جلوتر می روی به ماتروشکای دیگری می رسی.

فهرست این کتاب بصورت زیر است:
پیشگفتار
فصل اول: تاریخ روسیه، هویت و جریان های فکری
تاریخ روسیه از آغاز تا توسعة مسکوی
تاریخ روسیة تزاری
تاریخ روسیة شوروی
هویت روسی، بنیان ها و تحولات
فصل دوم: جامعه، دین و فرهنگ در روسیه
دین در فدراسیون روسیه
تحولات دینی روسیه در دوره پساشوروی
اقوام و ساختار جمعیتی روسیه
نظام رسانه ای روسیه: ویژگی ها و کارکردها
فصل سوم: فرهنگ سیاسی روسیه: مفاهیم و روندها
فرهنگ سیاسی در روسیه
احزاب سیاسی در روسیه
انتخابات و گزینش کارگزاران سیاسی
گروه های نفوذ در روسیه
فصل چهارم: نظام سیاسی در روسیه
فدرالیسم در روسیه؛ تحولات و چالش ها
قوای سه گانه در روسیه
فصل پنجم: ویژگی ها و روندهای اقتصادی در روسیه
بازسازی اقتصادی روسیه
نمای کلی اقتصاد روسیه
روسیه و سازمان تجارت جهانی
اقتصاد انرژی روسیه
فصل ششم: سیاست خارجی روسیه
سیر تحولات سیاست خارجی روسیه
گفتمان های حاکم بر سیاست خارجی روسیه
عوامل داخلی مؤثر بر شکل گیری سیاست خارجی روسیه
اسناد «سیاست خارجی روسیه»
روابط خارجی روسیه؛ مطالعه موردی
روسیه و سازمان همکاری شانگهای
مفاهیم امنیتی جدید در روسیه پساشوروی
ساختارهای امنیتی و نهادهای تصمیم گیری نظامی در روسیه
نیروهای نظامی و روندهای سیاسی
اصلاحات نظامی روسیه
سیاست های هسته ای و منع گسترش تسلیحات اتمی
اسناد تنظیم کنندة امنیت ملی و راهبردهای دفاعی
روابط روسیه و ناتو
سازمان پیمان امنیت جمعی